Türkiye’ye özgü endemik türler arasında yer alan Anadolu yaban koyunları, Doğa Koruma ve Milli Parklar 8. Bölge Müdürlüğü sorumluluğundaki doğal alanlarda yaşamlarını sürdürüyor. Halk arasında “Ceren” ya da “Bozkırın Gözü” olarak bilinen Anadolu yaban koyunları, 1000 ile 1700 rakım arasındaki bozkır ve dağlık alanlarda, yaklaşık 60 bin hektarlık bir yaşam sahasında gruplar halinde görülüyor.
Gelişmiş kamera sistemleri ve fotokapanlarla 7 gün 24 saat izlenen Anadolu yaban koyunlarının sayısı, yürütülen koruma çalışmaları sayesinde 770’e ulaştı.
Doğa Koruma ve Milli Parklar 8. Bölge Müdürü Orhan Çatalçam, TİMBİR’e yaptığı açıklamada, Anadolu yaban koyununun Türkiye’nin en önemli genetik miraslarından biri olduğuna dikkat çekti. Çatalçam, 1960’lı yıllarda bu türün sayısının 30-40 bireye kadar düştüğünü hatırlatarak, “Bugün sahada 235 erkek, 391 dişi ve 144 yavru olmak üzere toplam 770 Anadolu yaban koyunu bulunuyor” dedi.
Bozdağ’da oluşturulan sağlıklı popülasyonun, geçmişte bu türün yaşadığı Afyonkarahisar, Ankara, Karaman ve Kırşehir gibi illere taşındığını belirten Çatalçam, “Bozdağ, Türkiye’deki yaban koyunu varlığının kalbidir” ifadelerini kullandı.
Anadolu yaban koyununun avlanmasının kesinlikle yasak olduğunu vurgulayan Çatalçam, yasa dışı avlanmanın cezasının milyonlarca lirayı bulduğunu söyledi.
Bu türün, günümüzdeki evcil koyunların atası kabul edildiğini belirten Çatalçam, “Anadolu yaban koyunu yalnızca estetik bir değer değil; dünya üzerindeki tüm evcil koyunların yaşayan en yakın akrabası ve muhtemel doğrudan atasıdır. Bu yönüyle paha biçilemez bir genetik mirastır” dedi.
Binlerce yıldır zorlu iklim koşullarına, hastalıklara ve kıtlığa karşı direnç geliştiren Anadolu yaban koyunlarının, güçlü bir genetik rezerv niteliği taşıdığını ifade etti.
İklim değişikliği ve küresel hayvancılık krizlerine dikkat çeken Çatalçam, Anadolu yaban koyunlarının gelecekte kritik bir rol üstlenebileceğini belirterek şunları söyledi:
“Su kıtlığına, aşırı sıcak ve soğuklara karşı geliştirdikleri adaptasyon yetenekleri, modern hayvancılık için adeta bir altın madeni değerindedir. Anadolu yaban koyununu korumak, sadece bir türü yaşatmak değil; insanlığın 11 bin yıl önce başlattığı hayvancılık serüveninin temelini korumaktır.”
Konya Havzası’ndaki arkeolojik kazılara da değinen Çatalçam, binlerce yaban koyunu kemiğinin bulunmasının, avcılıktan hayvancılığa geçişin ilk adımlarının bu coğrafyada atıldığını gösterdiğini ifade etti.
