Türü Tükendiği Sanılan Çekirge Bir Asır Sonra ISUBÜ’lü Akademisyen Tarafından Bulundu

Endemik kum kriketi Schizodactylus inexpectatus (Werner, 1901) (Orthoptera: Schizodactylidae)

Türkiye'de bin 800'lü yılların sonunda keşfedilen ve türünün bittiği düşünülen endemik kum kriketi Schizodactylus inexpectatus, yaklaşık bir asır sonra Mersin ve Adana'da tekrar görüldü.

Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Atabey Meslek Yüksek Okulu Bitkisel Ve Hayvansal Üretim Bölüm Başkanı Prof. Dr. Gökhan Aydın, böceğin Türkiye'de  görülmesinin ardından yurtdışına gönderilerek "Schizodactylus inexpectatus" isminin verdirildiğini belirtti. Böceği Çukurova ve Göksu Deltası'nda bulduklarını belirten Aydın, "Bu böcek gece aktif, gündüz avlanmaya çıkmıyor. Çekirge olmasına rağmen diğer çekirgelerde olduğu gibi otçul değil, etçil. Çöl ekosistemlerinde anahtar bir tür çünkü o ekosistemde yaşayan diğer canlıların en üstündeki halkayı oluşturuyor. Ülkemiz için endemik olan bu türün korunması amacı ile IUCN (The World Conservation Union) kırmızı listesindeki yaşayan canlılar arasındaki en üst seviye olan “critical endangered species (CR)” kategorisine alınması için gerekli bilgilerin oluşturulması sağlanmıştır. " diye konuştu. Böceğin geceleri güneş battıktan hemen sonra çöl ekosistemlerindeki diğer böcekleri avladığını belirten Aydın, avladığı böceklerinin tarım alanlarında çoğunun zararlı olduğunu dile getirdi.

"Bu böcek aynı zamanda kannibalist, çok ilginç özellikleri de var." diyen Aydın, "Çalışmalarımız sırasında bu özelliklerini belirledik ve bazı dergilerde yayınladık. Yamyam olduğu için aynı türe bağlı diğer bireyleri de yiye biliyor. Aynı ortamda, güçlü olan güçsüzü besin olarak hemen tüketebiliyor." ifadelerini kullandı. Aydın, böceğin bir başka ilginç özelliğinin ise hem dişilik hem de erkeklik organın olmasının olduğunu dile getirdi.

- "Dünya'nın hiç bir yerinde bu böceğe rastlamak mümkün değil"

Türkiye'de sadece Böceği Çukurova ve Göksu Deltası'nda görüldüğünü belirten Aydın, şunları söyledi: "Akdeniz'e yakın kıyı kesimlerde bu böceğin görülmesi gerekiyordu ama başta turizm olmak üzere kentlerin kıyı alanlarına daha da yayılmasından dolayı bu böceğinin popülasyonu habitatlarının yıpranması nedeniyle tahrip olmuş durumda. Dünya'nın hiç bir yerinde bu böceğe rastlamak mümkün değil. Bu edenle biz buna endemik tür diyoruz. Yani sadece o ülkeye ait."

Türkiye'nin endemik türler açısından özellikle bitki türlerinde Avrupa'dan çok üstün olduğunu belirten Aydın, "Böcekle ilgili dergilerde yaklaşık 10'a yakın makalemiz çıktı. Yurt dışındaki bir çok bilim insanı da endemik olduğu için bu böceğe ilgi gösterdi. Yaşam anlarını bizlerin kontrlünde ziyaret ettiler. Böceğin korunmasıyla ilgili bizlerden bilgi aldılar." değerlendirmesinde bulundu.

Aydın; “07 Şubat 2021 tarihinde, Endemik kum kriketi Schizodactylus inexpectatus’un dağılımı ile ilgili olarak yapılan arazi çalışmaları sırasında türün Kazanlı’da düşük populasyon yoğunluğu ile belirlenmiş ve yeni lokasyonu kaydedilmiştir” dedi.

Rektör Diler’den, Prof. Dr. Aydın’a Teşekkür

ISUBÜ Rektör Prof. Dr. İbrahim Diler, “Ülkemiz ve Üniversitemiz adına önemli bir bilimsel çalışmaya imza atan Üniversitemiz Atabey Meslek Yüksek Okulu Bitkisel Ve Hayvansal Üretim Bölüm Başkanı Prof. Dr. Gökhan Aydın’ı tebrik ediyor, bilimsel alanda daha güzel çalışmalara imza atmasını bekliyoruz” diyerek başarıyı ödüllendirmiş oldu.